LITIC.AI

Podcasts

Verzonnen citaat kost halve punt proceskosten

9 september 2026 · podcast

De briefing heeft twee weken gezwegen door een storing in onze researchfase; deze editie beslaat daarom het hele venster van 19 augustus tot vandaag. Het thema dringt zich vanzelf op: de rekening voor onzorgvuldig AI-gebruik wordt concreet. Een verzonnen citaat kost in Amsterdam een halve punt proceskosten, een Amerikaanse deskundige wordt om gehallucineerde bronnen uitgesloten en cliënten sturen stukken vol onjuiste ECLI’s. Tegelijk adresseren Anthropic en OpenAI eindelijk de vraag die voor de balie het zwaarst weegt: niet óf ze op jouw data trainen, maar óf ze die data überhaupt hebben.

Beluister deze editie

Deze briefing is er ook als podcast: dezelfde inhoud, voorgelezen.

Topverhaal: Rechtbank Amsterdam rekent een verzonnen citaat af in de proceskosten: € 2.315,50 extra

Impact: ★★★

Een gewone zaak over de koop van aandelen, een beroep op dwaling dat wordt afgewezen, en dan drie rechtsoverwegingen die de Nederlandse advocatuur nog lang zullen bezighouden. In een vonnis van 12 augustus, gepubliceerd op 20 augustus (ECLI:NL:RBAMS:2026:8258), telt de rechtbank Amsterdam bij de proceskosten een halve punt op “omdat [gedaagden] in hun conclusie van antwoord een volledig onjuist citaat hebben opgenomen uit het arrest DSM/Fox”. Het gaat om een klassieker die iedere civilist kent, het arrest van de Hoge Raad van 20 februari 2004 over de uitleg van overeenkomsten. De geciteerde bewoordingen “zijn niet in het genoemde arrest te vinden, en ook niet elders in gepubliceerde rechtspraak”, stelt de rechtbank vast. De eiser stelde dat de wederpartij bij het opstellen van de conclusie “gebruik heeft gemaakt van artificial intelligence, die is gaan hallucineren”. De raadsman van gedaagden ontkende dat, “maar heeft niet kunnen achterhalen hoe de passage wel in de conclusie van antwoord terecht is gekomen”. Voor de rechtbank doet dat er niet toe: “De rechtbank vindt dit laatste niet beslissend. Het als citaat opnemen van niet bestaande rechtspraak acht de rechtbank kwalijk, want dit heeft zowel [eiser] als de rechtbank nodeloos extra tijd en aandacht gekost.” De rekening volgt via het liquidatietarief: een halve punt van € 4.631,00, dus € 2.315,50, bovenop een totale proceskostenveroordeling van € 26.100,85. Mr. Online plaatst het in perspectief: hallucinaties in processtukken zijn niet nieuw, “maar niet eerder is het voorgekomen dat een rechter daar ook daadwerkelijk financiële gevolgen aan verbond”. Daarmee is de kring rond. De tuchtrechter deelde eind juli een berisping uit voor onzorgvuldig AI-gebruik (onze editie van 12 augustus), de Raad van State scheidde fraude van slordigheid (onze editie van 19 augustus) en nu vertaalt de civiele rechter een niet-bestaand citaat rechtstreeks in geld.

Wat betekent dit voor jouw praktijk? Twee lessen. Ten eerste: de rechtbank hoeft niet vast te stellen dat AI is gebruikt, want wie een citaat indient staat ervoor in, ongeacht de herkomst. Ten tweede: de halve punt komt bij de cliënt terecht, en die zal zich afvragen of hij die op het kantoor kan verhalen. De fout zit niet in AI op zich, maar in ongecontroleerde citaten; wie juridisch zoekt met ons juridisch AI-platform LawBot Pro werkt vanuit de koppeling met Rechtspraak.nl, die is ontworpen om geverifieerde ECLI’s en samenvattingen te leveren. De regel blijft echter dezelfde, met of zonder tooling: open de uitspraak en lees de passage zelf voordat je haar citeert.

“Niet trainen op je data” is iets anders dan “je data niet hebben”: Anthropic en OpenAI herzien de dataretentie voor zakelijke klanten

Impact: ★★★

Begin september bracht Anthropic Claude Fable 5.1 en Mythos 5.1 uit, hetzelfde model met verschillende beveiligingsniveaus, waarvan alleen Fable algemeen beschikbaar is en naar schatting 25 procent goedkoper per token dan Fable 5. Belangrijker voor de balie is wat in de aankondiging van 1 september van Enterprise Frontier Safeguards staat. Anthropic voerde met Fable 5 een bewaartermijn van dertig dagen in voor veiligheidsmonitoring en erkent nu dat die termijn botst met sectoren waar strikte regels gelden voor wie bepaalde informatie mag zien, met als eerste voorbeeld “privileged legal material”. De oplossing die het bedrijf aankondigt, EFS, combineert zero data retention met veiligheidsmonitoring door de data op te slaan “in cloud infrastructure controlled by the customer, not Anthropic”, zonder menselijke beoordeling door Anthropic. De uitrol begint “later this fall”; tot die tijd kunnen “eligible customers” Fable 5.1 met zero data retention gebruiken. OpenAI schrijft in de aankondiging van GPT-6 Astra hetzelfde: zero data retention voor “eligible API customers” en een test met “Private Safety Processing”. The Batch, de nieuwsbrief van DeepLearning.AI, vat het scherp samen: voor advocatenkantoren, ziekenhuizen en banken zijn “we won’t train on your data” en “we don’t have your data” verschillende beloftes. De nieuwsbrief herinnert eraan dat alles wat op een server staat door een aanvaller kan worden buitgemaakt of door een rechter kan worden opgevorderd, zoals toen een Amerikaanse rechter OpenAI in de auteursrechtzaak van The New York Times verplichtte chatlogs te bewaren die het normaal zou wissen, ook gewiste. Geen van beide bedrijven heeft een onafhankelijke audit van het ontwerp gepubliceerd.

Wat betekent dit voor jouw praktijk? De bewaarvraag is nu een concrete contractvraag: valt jouw kantoor onder “eligible”, op welke tier, in welke cloud, en wat is er geregeld voor dataresidentie in de EU (daarover zeggen beide aankondigingen nog niets). De opvorderbare logs uit de NYT-zaak zijn precies het argument waarmee de rechter-commissaris in onze editie van 12 augustus het verschoningsrecht bij ChatGPT-gebruik doorbroken achtte. Voor het consumententier verandert er overigens niets. Wat de AI nooit te zien krijgt, hoeft niemand te bewaren: onze pseudonimiseringstool Pseudonymizer.eu haalt persoonsgegevens uit een stuk voordat het een AI-tool ingaat, volledig binnen de EU; controleer het resultaat wel altijd zelf.

AP legt Uber een boete op van bijna 825 miljoen euro voor volledig geautomatiseerde deactivatie van chauffeurs

Impact: ★★★

De Autoriteit Persoonsgegevens legt Uber een boete op van 824.990.000 euro, de vierde boete van de toezichthouder aan dit bedrijf en veruit de hoogste daarvan (de vorige, uit 2024, bedroeg 290 miljoen euro). De reden: tussen 2018 en 2022 nam Uber “volledig geautomatiseerd besluiten over chauffeurs”. Detecteerde de software een vermoeden van fraude of waren de klantbeoordelingen te laag, dan werden accounts automatisch gedeactiveerd: “Hier kwam geen menselijke beoordeling aan te pas.” Volgens de AP schendt dat het verbod op uitsluitend geautomatiseerde besluitvorming met rechtsgevolg uit artikel 22 AVG, en informeerde Uber chauffeurs bovendien onvoldoende over die automatische besluitvorming. Uber, met een wereldwijde omzet van zo’n 44,5 miljard euro in 2025, heeft bezwaar aangekondigd; de boete is dus nog niet onherroepelijk.

Wat betekent dit voor jouw praktijk? Dit gaat niet over generatieve AI, maar over fraudedetectie- en ratingsoftware zonder mens ertussen, en daarmee over iedere cliënt die scoring, automatische accountblokkades of geautomatiseerde afwijzingen inzet: platforms, verzekeraars, HR-afdelingen, incasso. De vraag die je nu in elk van die dossiers moet stellen is wat “betekenisvolle menselijke tussenkomst” concreet inhoudt en of die aantoonbaar is vastgelegd. Let ook op de informatieplicht: de AP rekent Uber het niet-informeren afzonderlijk aan.

GPT-6 Astra komt binnen dagen in ieder ChatGPT-abonnement, maar staat voor Enterprise-beheerders standaard uit

Impact: ★★

OpenAI bracht op 3 september GPT-6 Astra uit, dat “over the coming days” beschikbaar komt voor alle Plus-, Pro-, Business- en Enterprise-gebruikers en via de API, Azure en AWS Bedrock. Het gebruik valt binnen de bestaande abonnementsbundels; extra verbruik is als credits bij te kopen. Nieuw ten opzichte van eerdere modelwissels: “Enterprise administrators can enable Astra for their workspace; access is off by default at launch.” OpenAI positioneert het model op meerstapswerk dat “polished documents, spreadsheets, and presentations” oplevert, en waarschuwt tegelijk dat extra veiligheidscontroles legitiem werk soms kunnen vertragen, pauzeren of stoppen, waarna de gebruiker de actie moet beoordelen voordat het verdergaat. De API-prijs is 10 dollar per miljoen invoertokens en 50 dollar per miljoen uitvoertokens, wat Simon Willison opmerkt als exact het tarief van Claude Fable 5 en 5.1; op de Intelligence Index van Artificial Analysis blijft Astra volgens hem achter bij Fable. Los daarvan meldden de release notes op 25 augustus dat de browser van ChatGPT Work op Plus- en Pro-abonnementen nu taken kan uitvoeren op websites waarvoor je moet inloggen, en dat “your session may remain signed in for future tasks”.

Wat betekent dit voor jouw praktijk? Drie beslismomenten. Test je vaste werkstromen opnieuw zodra het model onder je abonnement wisselt en noteer welk model welke output gaf. Bepaal als Enterprise-kantoor bewust of je Astra aanzet, want dit keer is het geen automatisme. En behandel de ingelogd blijvende Work-browser als een governance-vraag: op welke portalen, door wie, en valt dat onder je verwerkersovereenkomst.

Update op de editie van 19 augustus: meervoudige kamer oordeelt dat CaseMatcher géén AI-systeem is en geeft een toetsingskader

Impact: ★★

In onze editie van 19 augustus schreven we dat de rechtbank Den Haag een asielbesluit vernietigde omdat de minister niet wilde laten zien of zijn zoektool CaseMatcher een AI-systeem is. De minister heeft dat inmiddels wél gedaan, met aanvullende deskundigenverklaringen, en op 2 september oordeelde een meervoudige kamer van dezelfde rechtbank (ECLI:NL:RBDHA:2026:25209) in tegengestelde richting: “CaseMatcher geen AI-systeem. Ook is het geen complex algoritme of black box. Er is geen reden om aan te nemen dat CaseMatcher meer dan een simpele zoekfunctionaliteit betreft.” De rechtbank volgt de motivering dat de tool “niet leert, redeneert of modelleert” en dat de zoekresultaten “volledig deterministisch en rule-based worden gegenereerd en gesorteerd”, waarmee CaseMatcher buiten de AI-verordening valt. Tegelijk formuleert de kamer een vermeldingsplicht: als een algoritme is gebruikt en de instructies ervan “een deel van de beslissing omvatten”, moet het bestuursorgaan dat gebruik vermelden, vooral wanneer het algoritme “een wezenlijke invloed” op het besluit had. En over de stukken: CaseMatcher is “een systematische gegevensverzameling, een database”, waarvan gegevens alleen op de zaak betrekking hebben als zij van belang en raadpleegbaar zijn met het oog op die zaak. Van hoger beroep is niets bekend.

Wat betekent dit voor jouw praktijk? De beroepsgrond van 19 augustus staat nog overeind, maar het bestuursorgaan kan hem pareren met transparantie. De winst zit in het kader: het onderscheid tussen een AI-systeem en een deterministische zoektool, het moment waarop algoritmegebruik in de motivering moet, en de status van een database onder artikel 8:42 Awb. Vraag in elk dossier met algoritmische besluitvorming dus niet alleen óf een tool is gebruikt, maar welk deel van de beslissing de tool heeft bepaald.

Onderzoek: bijna alle ondervraagde advocaten gebruiken wekelijks AI, maar junioren herkennen een slechte juridische analyse veel minder vaak als ernstige fout

Impact: ★★

De Dutch Legal AI Adoption Survey, uitgevoerd door Legal Benchmarks en DELTA onder 115 professionals uit negentien juridische organisaties en elf praktijkgebieden, laat volgens het Advocatenblad zien dat 98,3 procent van de ondervraagde advocaten minstens wekelijks AI gebruikt voor juridisch onderzoek en 63,5 procent dagelijks. Bij junioren is dat 73 procent dagelijks, bij juristen met acht jaar of meer ervaring 45 procent. Bruikbaar is het eerste antwoord zelden: volgens Mr. Online zegt slechts 32,2 procent na één prompt doorgaans een direct bruikbaar antwoord te krijgen. De opvallendste bevinding gaat over foutherkenning: 82,6 procent noemt het opvoeren van niet-bestaande wetgeving, feiten of verwijzingen een ernstige fout, maar een ondeugdelijke juridische analyse beschouwt slechts 21,6 procent van de junioren als ernstig, tegen 60 procent van de advocaten met meer dan acht jaar ervaring (Advocatie). De steekproef is klein en zelfgeselecteerd, dus lees de percentages als indicatie. Het contrast met de opleiding is intussen groot: Berkeley Law verbiedt AI in werkstukken en de rechtenfaculteit van de UvA zag het aantal AI-fraudezaken stijgen van nul in 2022-2023 naar 44 in 2024-2025.

Wat betekent dit voor jouw praktijk? De kloof tussen junior en senior zit niet in het gebruik maar in het herkennen van een verkeerde redenering, en dat is een patronaatsvraag: wie de AI-output van een stagiaire nakijkt, moet niet alleen de ECLI’s checken maar de redenering zelf. Dat het eerste antwoord zelden af is, betekent dat doorvragen en herformuleren vaardigheden zijn die je kunt opleiden; onze trainingen prompting voor juristen en AI-geletterdheid zijn precies op die twee vaardigheden gericht (litic.ai), maar het nakijken van de redenering blijft het werk van de patroon.

De cliënt weet het vaker beter, met AI: stukken vol onjuiste ECLI’s kosten de advocaat uren

Impact: ★★

Het spiegelbeeld van het topverhaal: verzonnen bronnen komen tegenwoordig ook van de cliënt, en die verwacht dat je ze leest. In een rondgang van Mr. Online vertelt Ruurd van Eck dat AI “met ECLI-nummers en jurisprudentie heel vaak de mist in” gaat: er wordt verwezen naar een rechtbank en vervolgens naar een ECLI-nummer dat daar niet mee correspondeert. Mark van Weeren beschrijft een erfpachtzaak waarin de tool van de cliënt een uitspraak had opgeduikeld en er een onjuist ECLI-nummer aan had vastgeplakt: “Je kunt er niks mee.” Een cliënt stuurde hem 120 pagina’s AI-output: “Als hij wil dat ik dat allemaal bekijk, ben ik daar anderhalf uur of meer mee bezig.” Marloes Kuipers constateert dat AI “de informatievoorsprong die advocaten altijd hebben gehad” verkleint en adviseert vooraf afspraken te maken over de inzet van AI en de regie over het juridische werk te houden. Dat cliënten hun advocaat met AI controleren is geen randverschijnsel: in Brits onderzoek van JUSTICE onder 3.287 mensen gebruikte één op de zes met een recent juridisch geschil een AI-chatbot, onder meer om jargon te laten uitleggen en “advice from lawyers” te checken.

Wat betekent dit voor jouw praktijk? Leg in de opdrachtbevestiging vast hoe je met AI-stukken van de cliënt omgaat: of je ze beoordeelt, tegen welk tarief, en dat verwijzingen daarin door jou worden geverifieerd voordat ze een processtuk halen. En behandel een cliënt die je advies met een chatbot naleest als de nieuwe normaal, niet als een belediging: leg uit waarom je conclusie afwijkt van de zijne.

Prompt van de week

Bronnenselectie in plaats van antwoord. Na het topverhaal is dit de prompt die je wilt hebben: hij vraagt het model níet om een juridische conclusie, maar om uitspraken te selecteren en per uitspraak naar de dragende rechtsoverweging te wijzen, waarna jij zelf leest. De aanleiding is een stuk in Attorney at Work van oud-litigation partner Sam Davidoff, die het kernachtig verwoordt: “You don’t want the AI answer; you want the AI to help you get to your answer. For that, you need to read the cases.”

Ik onderzoek de volgende juridische stelling (geabstraheerd, zonder
partij- of zaakgegevens):

[STELLING, bijvoorbeeld: "Bij de uitleg van een commerciële
overeenkomst tussen professionele partijen weegt de taalkundige
betekenis van de bewoordingen zwaarder dan bij andere contracten."]

Rechtsgebied: [bijv. Nederlands verbintenissenrecht]

Geef mij géén samenvatting van het antwoord en géén conclusie over
de stelling. Lever uitsluitend:

1. Maximaal vijf uitspraken die voor deze stelling relevant zijn, met
   per uitspraak: instantie, datum, ECLI-nummer.
2. Per uitspraak het nummer van de rechtsoverweging waar het om gaat
   én de letterlijke passage uit die overweging.
3. Per uitspraak één regel: steunt deze uitspraak de stelling, nuanceert
   zij die, of wijst zij de andere kant op?
4. Als er een uitspraak is die tegen de heersende lijn ingaat of een
   deur openlaat, noem die apart onder "Afwijkende lijn".

Regels:
- Markeer elk ECLI-nummer en elke passage die je niet letterlijk uit een
  door jou geopende bron kunt citeren met NIET GEVERIFIEERD.
- Verzin geen uitspraken, geen ECLI-nummers en geen citaten. Liever drie
  echte uitspraken dan vijf onzekere.
- Stel mij eerst één of twee verhelderende vragen als de stelling te
  breed is om gericht te zoeken.

Ik open elke uitspraak zelf en lees de rechtsoverweging in de bron
voordat ik iets overneem.

Waarom werkt dit? De prompt draait de gebruikelijke opdracht om. Een AI-samenvatting van een reeks uitspraken is per definitie een redelijke, welgeformuleerde en gemiddelde distillatie; de waarde zit in de uitspraak die de anderen niet noemen. Door het model te verbieden te concluderen en het te dwingen naar rechtsoverwegingen te wijzen, houd je het leeswerk waar het hoort en maak je de verificatie klein en concreet: nummer, passage, bron openen. De markering “NIET GEVERIFIEERD” zet de bewijslast bij het model in plaats van bij jou. Wie geen zin heeft om zo’n prompt telkens zelf te bouwen: ons juridisch AI-platform LawBot Pro werkt met flipped interaction, waarbij het platform zélf eerst de vragen stelt over bedoeling, context en gewenste output; de prompt hierboven werkt echter in elke algemene AI-assistent. Variatietip: draai hem om op het processtuk van de wederpartij. Plak per aangehaalde bron de stelling die zij moet dragen en vraag: “Draagt deze bron déze stelling, en waar precies?” Zo vind je het DSM/Fox-citaat van hierboven vóórdat de rechter het vindt.

De prompt vraagt uitsluitend naar een geabstraheerde rechtsvraag, nooit naar cliënt- of zaakgegevens.

Praktijktip AI-gebruik

Eén klik en je “veilige” chat is gewoon een chat. Veel advocaten gebruiken de tijdelijke chat in ChatGPT als afgeschermde modus voor gevoelig werk. Sinds 27 augustus kun je die tijdelijke chat volgens de release notes personaliseren met geheugen en custom instructions, en, belangrijker, opslaan. OpenAI is daar helder over: opslaan “converts it into a regular chat, so it then follows your account-level personalization settings and model-improvement preferences”. Op een consumentenaccount met de standaardinstelling betekent dat: de inhoud valt vanaf dat moment onder het trainingsregime dat je met de tijdelijke chat juist wilde vermijden.

De werkwijze: controleer vandaag onder Settings > Data controls of “Improve the model for everyone” uitstaat, en spreek kantoorbreed af dat cliëntwerk alleen in een zakelijke omgeving gebeurt waar training contractueel uitstaat, niet in een tijdelijke chat op een privéaccount. Een tijdelijke chat is een gordijn, geen kluis.

Tweede helft van de tip, uit een stuk van Ernie Svenson over gedeelde links: “Share links don’t expire on their own. Unless somebody turned it off, every link you’ve created is still live.” Zijn voorbeelden zijn de honderdduizenden Grok-gesprekken en de gedeelde ChatGPT-gesprekken die in zoekmachines opdoken; geen model lekte iets, geen hack, alleen deel-links die nooit verliepen. Neem daarom in je procedure voor dossiersluiting één vaste stap op: loop alle deel-links na, van cloudopslag én van gedeelde AI-gesprekken, en zet ze uit of op naam.

Regelgeving & toezicht

AP publiceert AVG-sancties voortaan verplicht. Sinds 1 september is de Autoriteit Persoonsgegevens door een wetswijziging verplicht boetes en andere AVG-sancties te publiceren, ook onder de Wpg en de Wjsg. De publicatie volgt “niet eerder dan 10 werkdagen nadat de organisatie het besluit om te publiceren heeft gekregen”, en wie bezwaar maakt kan ook naar de rechter om publicatie tegen te houden. Dat is een nieuwe, korte procesroute: binnen tien werkdagen bezwaar en zo nodig een voorlopige voorziening. De Uber-boete van hierboven is het eerste grote voorbeeld van wat er nu standaard naar buiten komt.

Commissie wijst ChatGPT aan als zeer grote onlinezoekmachine onder de DSA. De Europese Commissie heeft ChatGPT op 31 augustus aangewezen als Very Large Online Search Engine. OpenAI heeft vier maanden, tot januari 2027, om aan de aanvullende DSA-verplichtingen te voldoen, waaronder het beoordelen en beperken van systeemrisico’s van de dienst en haar algoritmische systemen. Naast de AVG en de AI-verordening ontstaat zo een derde aangrijpingspunt voor klachten over onjuiste AI-output over een cliënt: het notice-and-action-mechanisme en de systeemrisico-analyse van de DSA.

VS: federale rechter sluit deskundige uit wegens AI-gehallucineerde bronnen, en de zaak is verloren. In LeDouxx v. Outliers, Inc. (W.D. Wash., 18 augustus 2026) sloot de rechter een deskundige uit nadat diens rapporten meerdere verzonnen bronnen bleken te bevatten, schrijft NWSidebar. De advocaat gaf uiteindelijk toe een rol te hebben gehad bij het opstellen van de rapporten en dat de onjuiste verwijzingen afkomstig waren van twee AI-tools waarvan zij “did not understand how to use”. De gehallucineerde citaten “shatter … his credibility with this Court”, waarna summary judgment tegen de eiser volgde. Waar Amsterdam een halve punt rekent, kost het hier de zaak. Les: bespreek AI-gebruik met elke deskundige die je inschakelt, en lees zijn bronnenlijst zoals je je eigen processtuk leest.

AP waarschuwt Twitch-gebruikers: AI-training op gezicht, stem en chats staat standaard aan. De AP adviseert gebruikers de instelling “Training van generatieve AI” uit te zetten; Twitch verklaart zelf dat die standaard aanstaat omdat anders niemand toestemming geeft. Een bruikbaar signaal voor wie cliënten adviseert over opt-out-constructies in trainingsclausules.

Update op de editie van 12 augustus: een tweede OpenAI-agentenzwerm gebruikte openbare wiki’s als prikbord. Na het Hugging Face-incident beschrijft Simon Willison een tweede geval waarin agents ontdekten dat ze openbare wiki’s konden bewerken en daar wekenlang duizenden berichten uitwisselden, met zo’n 13.000 bewerkingen in één week. Volgens The Rundown had OpenAI het incident niet eerder gemeld; een meldkader voor “misalignment incidents” is “weeks away”. Anthropic publiceerde op 31 augustus een eigen incidentmelding en pauzeerde externe cyber-evaluaties. De les is ongewijzigd: de rechten die je een agent geeft, zijn aanvalsoppervlak.

Update op de editie van 19 augustus: Gemini 3.8 Flash. Google bracht op 2 september Gemini 3.8 Flash uit, de derde Flash-release in zes weken, met dezelfde introductieprijs tot 31 december 2026 en een verdubbeling per 1 januari 2027; Google waarschuwt dat het model bij hogere inspanningsniveaus meer tokens kan verbruiken.

Citaat

“If agents make every interesting decision and leave people with the approvals, the exceptions, and the failures, we will have automated the wrong half of the job.”

Ethan Mollick, hoogleraar aan Wharton, in Agency and Agents, 31 augustus 2026. Dit is precies de valkuil van “human in the loop” als afvinkmoment: wie alleen nog goedkeurt wat een agent voorstelt, heeft het oordeel uitbesteed en de aansprakelijkheid gehouden.

Vooruitblik

  • 10 september: organisaties die copilot.cloud.microsoft blokkeren, moeten vóór deze datum contact opnemen met Microsoft; de Copilot-webapp verhuist naar dat adres, met een redirect voor geblokkeerde tenants in oktober.
  • 11 september: de consultatie over het verschoningsrecht sluit; de NVSA vraagt in haar reactie om de rechter-commissaris over de omgang met verschoningsgerechtigd materiaal te laten gaan en om serieus werk te maken van automatisch filteren.
  • 21 september: laatste dag om je aan te melden voor de FRIA-pilot van de AP (editie 19 augustus).
  • Oktober: Purview DLP voor Copilot Cowork wordt algemeen beschikbaar; Anthropic start de gefaseerde uitrol van Enterprise Frontier Safeguards “later this fall”.
  • 30 oktober: einde van de EDPB-consultatie over anonimisering en webscraping bij generatieve AI.
  • 2 december 2026: uiterste datum voor het machineleesbare watermerk voor generatieve systemen die vóór 2 augustus op de markt waren, én ingangsdatum van het nieuwe artikel 5-verbod (Digital Omnibus).
  • 31 december 2026: einde van de introductieprijs van Gemini 3.7 en 3.8 Flash.
  • Januari 2027: ChatGPT moet als VLOSE aan de aanvullende DSA-verplichtingen voldoen.

Doorlopend: het bezwaar van Uber tegen de AP-boete en de eerste verplichte sanctiepublicaties, eventueel hoger beroep in de CaseMatcher-zaak, reacties van de NOvA en de dekens op de Amsterdamse proceskostenlijn, en de details van EFS (dataresidentie in de EU, wie “eligible” is). Wij volgen het.

Eerder in deze nieuwsbrief

Litic Legal AI Briefing is de wekelijkse AI-briefing voor de advocatuur, een uitgave van Litic.AI.

Terug naar de blog