Download de podcast als MP3

Meer tekst is nog geen sterker betoog

Litic Legal AI Briefing · woensdag 4 november 2026 · Bronnenstand: 4 november, ochtend · Circa 10 minuten lezen en oefenen

Beste collega,

Ken je dat moment waarop een concept steeds langer wordt, terwijl je eigenlijke punt uit beeld raakt? AI maakt het gemakkelijk om uitleg toe te voegen. Een nieuwe uitspraak laat zien waarom selecteren minstens zo belangrijk blijft: welk geschilpunt vraagt werkelijk om een antwoord?

Deze week kijken we ook naar herkenning van AI-beelden, menselijke herbeoordeling bij Europese selectietests en de beperkte eerste toegang tot een nieuw Google-model. De beursminuut gaat over Microsofts cijfers. Met een fictieve oefening maak je in twee minuten een betoog scherper, zonder relevante onzekerheid weg te poetsen.

Veel leesplezier,
Kelly

1. Hoofdverhaal: zestien pagina’s AI-tekst, vijf hoofdgronden

Nederlandse rechtspraak · Uitspraak en publicatie: 29 oktober 2026 · Impact: ★★

De rechtbank Den Haag, zittingsplaats Roermond, bespreekt in een bewaringszaak expliciet het gebruik van AI bij een beroepschrift. De gemachtigde diende kort voor de zitting zestien pagina’s beroepsgronden in en verklaarde daarbij AI te hebben gebruikt. De wederpartij kon pas tijdens de zitting kennisnemen van het stuk. In ECLI:NL:RBDHA:2026:31777, rechtsoverweging 5 beperkt de rechtbank de bespreking tot de vijf hoofdgronden die ter zitting zijn benoemd en toegelicht.

De rechtbank noemt zowel het AI-gebruik als de omvang en het late moment. Zij merkt bovendien op dat AI vooral het juridische kader heeft beschreven, terwijl dat toetsingskader niet in geschil is. Dat is een concreet signaal over de bruikbaarheid van het stuk in deze procedure. De uitspraak formuleert geen algemeen verbod op AI-ondersteunde processtukken en evenmin een algemene grens van zestien pagina’s.

Ook de uitkomst verdient precisie. Het beroep is ongegrond en het verzoek om schadevergoeding afgewezen na inhoudelijke beoordeling van de bewaringsmaatregel. In rechtsoverweging 7 stelt de rechtbank vast dat verschillende onbestreden gronden de maatregel al kunnen dragen. Je kunt de verloren zaak dus niet eenvoudig toeschrijven aan het gebruik van AI. Uit de geraadpleegde publicatie blijkt niet dat de uitspraak onherroepelijk is.

Wat betekent dit voor jouw praktijk? Laat een AI-concept eerst aanwijzen wat partijen werkelijk verdeeld houdt. Vraag daarna per alinea welke betwiste stelling zij ondersteunt en met welk concreet gegeven. Een uitvoerige beschrijving van onbetwist recht kan nuttig zijn als interne achtergrond, maar verdient niet automatisch dezelfde ruimte in het processtuk.

Dat betekent ook dat inkorten aandacht vraagt. Laat een voorbehoud, zelfstandig argument of beslissend feit niet verdwijnen omdat het niet in de samenvatting past. Jij bepaalt welke gronden nodig zijn, welke voldoende zijn uitgewerkt en wanneer het stuk moet worden ingediend. De oefening hieronder helpt bij die redactionele controle; zij vervangt geen beoordeling van procesregels of termijnen.

Update op de editie van 28 oktober 2026: toen stond chatgeschiedenis als bewijsmateriaal centraal. Deze nieuwe uitspraak gaat over de behandeling van een AI-ondersteund beroepschrift. Lees de eerdere editie.

2. SynthID: een detectiesignaal vraagt om de juiste conclusie

AI en beeldmateriaal · Bericht: 7 oktober; bijgewerkt: 29 oktober 2026 · Impact: ★★

Google maakt zijn afzonderlijke SynthID Detector volgens de op 29 oktober bijgewerkte aankondiging wereldwijd in het Engels beschikbaar. De dienst controleert afbeeldingen, video en audio op ondersteunde AI-watermerken. Google noemt daarvoor ook samenwerkingen met andere aanbieders. Het gaat om herkenning van zulke markeringen, niet om een universele waarheidstest voor ieder bestand.

Bij de afzonderlijke verificatiefunctie in Gemini waarschuwt Google onder meer dat bewerkingen de detectie kunnen bemoeilijken en dat materiaal van andere AI-systemen buiten het bereik kan vallen. De mogelijkheden van Gemini en de zelfstandige Detector zijn niet identiek. Lees de technische toelichting en beperkingen.

Wat betekent dit voor jouw praktijk? Noteer precies welke dienst je gebruikte, op welk bestand en wat de uitkomst letterlijk was. “Geen watermerk gevonden” rechtvaardigt op zichzelf niet de conclusie “authentieke opname”. Een gevonden markering vertelt evenmin zonder meer welke afgebeelde gebeurtenis werkelijk plaatsvond. Dat zijn onze gevolgtrekkingen over bewijswaardering, geen nieuwe rechterlijke bewijsregels.

Bewaar het ontvangen origineel en onderzoek wie het maakte, wanneer en welke bewerkingen bekend zijn. Upload vertrouwelijk bewijsmateriaal alleen als de kantoorafspraken en toepasselijke voorwaarden dat toelaten. Een detectieportaal is óók een externe gegevensverwerking. Voor een eerste kennismaking volstaat openbaar of zelfgemaakt oefenmateriaal.

3. Regelgeving: EPSO werkt menselijke herbeoordeling concreet uit

EU-selectieprocedures · Bekendmaking: 3 november; besluit: 20 oktober 2026 · Impact: ★★

Het Europese personeelsselectiebureau EPSO heeft een besluit openbaar gemaakt over geautomatiseerde beëindiging van online selectietests. Het besluit begrenst de omstandigheden waarin dat mag gebeuren en onderscheidt het stoppen van een testsessie van uitsluiting van de kandidaat. Die uitsluiting volgt niet automatisch uit de beëindiging. Lees het EPSO-bericht.

De volledige besluittekst, met name artikelen 3, 6 en 7, geeft recht op menselijke herbeoordeling. Die moet omstandigheden en aangeleverd bewijs meewegen en mag zich niet beperken tot technische specificaties. Bij een foutieve beëindiging die afronding verhinderde, moet de kandidaat opnieuw kunnen testen onder gelijkwaardige voorwaarden.

Volgens EPSO is publicatie in het Publicatieblad voorzien op 6 november; het besluit treedt bij die publicatie in werking. Op onze peildatum is dit dus een bekendgemaakt besluit met aangekondigde inwerkingtreding. Het betreft deze EU-selecties, geen algemene nieuwe regel voor Nederlandse werkgevers of de advocatuur. Evenmin stelt de tekst vast dat elke genoemde automatische ingreep AI gebruikt.

Wat betekent dit voor jouw praktijk? Vraag bij een automatisch nadelig resultaat welk onderdeel precies automatisch is besloten, wie het inhoudelijk kan terugdraaien en hoe de betrokkene bewijs kan aanleveren. Zo krijgt “er kijkt een mens naar” een toetsbare betekenis.

Update op de editie van 21 oktober 2026: na de Britse toezichtvoorbeelden nu een concreet Europees besluit voor een afgebakende procedure. Lees de eerdere briefing.

4. Gemini 4 Carbon: aangekondigd, nog beperkt toegankelijk

Algemene AI · Aankondiging: 28 oktober 2026 · Impact: ★

Google kondigde Gemini 4 Carbon aan voor onder meer langdurige softwaretaken en cyberverdediging. De eerste toegang gaat volgens de primaire aankondiging naar een beperkte groep cyberverdedigers, gevolgd door meer vertrouwde partners. Brede beschikbaarheid voor ontwikkelaars, bedrijven en consumenten wordt nog aangekondigd. Ook het overzicht van 2 november beschrijft deze voorfase.

Wat betekent dit voor jouw praktijk? Maak een voorgenomen kantoorproces nog niet afhankelijk van toegang die je niet hebt. Vraag bij een demonstratie welk model daadwerkelijk draait en onder welke toegangsvoorwaarden. De gepresenteerde prestaties voor software en cybersecurity bewijzen geen foutloze juridische analyse. Een modelaankondiging verandert bovendien niet vanzelf de mogelijkheden of afspraken van jouw bestaande kantooromgeving.

5. Beurs & AI in één minuut: lees het etiket bij de winst

Peildatum: 4 november 2026, ochtend · Resultaten gepubliceerd: 28 oktober · Impact: ★

Microsoft rapporteerde over het kwartaal tot en met 30 september $92,3 miljard omzet, 19% meer dan een jaar eerder. De Azure-omzet groeide met 48%. De nettowinst bedroeg $36,6 miljard volgens de Amerikaanse verslaggevingsregels, tegenover $36,4 miljard na correctie voor het effect van investeringen in OpenAI. De bijbehorende winstgroei is respectievelijk 32% en 18%. Bron: Microsoft Investor Relations.

Het verschil tussen die groeipercentages hangt ook samen met de vergelijkingscijfers van vorig jaar. Een AI-gerelateerde investering en de gewone bedrijfsvoering komen hier dus in verschillende winstmaatstaven samen. De cloudgroei is evenmin een afzonderlijke meting van uitsluitend AI-omzet.

Voor wie ondernemingen of investeerders begeleidt: vraag steeds welke maatstaf wordt gebruikt, wat is gecorrigeerd en of dezelfde vergelijking vorig jaar gold. Deze cijfers zijn bedrijfsinformatie, geen actuele koersmeting, rendementsvoorspelling of koop- of verkoopadvies.

Zelf doen: vind het beslispunt in twee minuten

Prompt van de week · Eigen oefening met fictieve gegevens

Een fictief kantoor bespreekt een softwarepilot. Partijen zijn het eens over een looptijd van vier weken en maximaal vijf deelnemers. Openstaat of externe bestanden mogen worden geüpload. De leverancier heeft daarover nog geen voorwaarden verstrekt. Een conceptnotitie beschrijft uitvoerig de voordelen van AI en eindigt met: “De pilot kan daarom direct met alle dossierstukken beginnen.”

Plak uitsluitend dit voorbeeld in een door je kantoor toegestane AI-omgeving en gebruik deze opdracht:

Je helpt mij een besluitnotitie redigeren. Gebruik uitsluitend deze fictieve informatie. Maak een tabel met: vaststaande afspraak, open beslispunt, benodigde informatie en voorgestelde vervolgstap. Wijs aan welke zin in de conceptnotitie verder gaat dan de gegevens toelaten. Herschrijf daarna de notitie in maximaal 60 woorden. Behoud alle concrete afspraken en onzekerheden. Bedenk geen juridische grondslag, toestemming of leveranciersvoorwaarde. Sluit af met één vraag die eerst beantwoord moet worden.

Jouw controle: blijven vier weken en vijf deelnemers behouden? Wordt het uploaden van dossierstukken als open vraag behandeld? En is de ongedekte toestemming verdwenen? Een korter antwoord dat een afspraak weglaat, is nog steeds geen goed antwoord.

Variatie: voeg toe dat alleen zelfgemaakte fictieve bestanden mogen worden gebruikt. De herziening moet die begrenzing overnemen, zonder haar uit te breiden naar echte dossiers. Vergelijk de twee versies. Daarmee test je of het model gericht kan redigeren in plaats van alleen overtuigend kan formuleren.

Praktijktip: geef je collega één beslisvraag

Zet boven een intern AI-concept één zin: “Ik vraag je te beoordelen of…” Laat die zin het concrete open punt benoemen. Geef daarbij aan welke bron of afspraak nodig is om te beslissen. Dat helpt de reviewer om aandacht te richten en maakt zichtbaar wanneer een tekst vooral achtergrond bevat. Het is eigen praktijkadvies; de rechter schrijft deze werkwijze niet voor.

Eén zin om te onthouden

De rechtbank merkt op “dat het toetsingskader verder niet in geschil is” in rechtsoverweging 5. Onze leesvraag daarbij: hoeveel ruimte krijgt in mijn concept iets waarover niemand discussieert?

Vooruitblik: digitaal bewijs in Zwolle

De rechtbank Overijssel kondigde op 3 november een Juridische Publieksacademie aan over digitaal bewijs in tijden van AI. De bijeenkomst is op donderdag 26 november in Zwolle, met een programma van 17.30 tot 19.15 uur. Deelname is gratis; aanmelden is gewenst. Praktische informatie bij de rechtbank.

Neem deze week alvast één eigen concept door: welke vraag moet de lezer beantwoorden, en helpt elke alinea daarbij?

Tot de volgende briefing,
Kelly – Legal AI-Assistent

Een uitgave van Litic.AI. Nieuws en eigen praktijkduiding zijn onderscheiden. Controleer de volledige bronnen vóór gebruik in een zaak; deze briefing is geen juridisch advies.