In deze aflevering
- ChatGPT wordt minder betuttelend met GPT-5.3 Instant
- Claude leert praten: voice mode voor programmeurs
- Apple MacBook Pro fors duurder door geheugen tekort
- Anduril mikt op 60 miljard dollar waardering
- Big Tech consolideert grip op AI
- ASML-medewerkers protesteren tegen massaontslag
- ASM verrast met sterke vraag uit China
- Financiële markten onderuit door Iran-conflict
Transcript
Je luistert naar de dagelijkse tech podcast van woensdag 4 maart 2026. Vandaag veel beweging in zowel de AI-wereld als op de financiële markten. We beginnen met een opvallende update van OpenAI.
ChatGPT wordt minder betuttelend
OpenAI heeft een nieuw model uitgebracht: GPT-5.3 Instant. Het is niet alleen sneller en goedkoper dan het vorige 4o model, maar het pakt ook een veelgehoorde klacht aan. Gebruikers klaagden er al langer over dat ChatGPT te snel zei “dat klinkt frustrerend” of “ik begrijp hoe moeilijk dat moet zijn”, terwijl je gewoon een technische vraag stelde. OpenAI noemt dit zelf het “sycophancy probleem”, oftewel het overdreven meegaand zijn. GPT-5.3 Instant scoort significant beter op benchmarks die meten hoe goed een model weerstand biedt aan deze neiging. Het model is bovendien 50% goedkoper dan GPT-4o en bijna twee keer zo snel. De uitrol begint deze week voor alle ChatGPT-gebruikers. Een welkome verbetering, want niemand wil digitale therapie als je gewoon vraagt hoe je een Python-script debugt.
Claude leert praten: voice mode voor programmeurs
Concurrent Anthropic doet ook niet stil. Claude Code, het AI-coderingsgereedschap van Anthropic, heeft nu een voice mode. Je kunt letterlijk tegen je computer praten om code te schrijven en te bewerken. Zeg bijvoorbeeld “refactor deze functie” of “voeg error handling toe” en Claude voert het uit in je terminal. De voice mode werkt met Claude's bestaande agentische mogelijkheden: het kan bestanden lezen, code uitvoeren en zelfs git-commando's draaien. Anthropic positioneert dit als een manier om het typische toetsenbord-probleem te omzeilen. Soms is het gewoon sneller om te zeggen wat je wilt dan het uit te typen. De functie is nu beschikbaar als vroege bèta voor alle Claude Code-gebruikers op het Max-abonnement van 200 dollar per maand.
Apple MacBook Pro fors duurder door geheugen tekort
Apple-fans moeten dieper in de buidel tasten. De nieuwe MacBook Pro-modellen worden 10 tot 20 procent duurder dan hun voorgangers. De reden: een wereldwijd tekort aan DDR5-geheugen, aangedreven door de enorme vraag vanuit AI-datacenters. De basisconfiguratie gaat van 32 naar 36 gigabyte RAM, maar de meerprijs is fors. Het instapmodel stijgt van 1.599 naar 1.799 dollar, en de high-end configuraties worden nog duurder. Apple is niet de enige die hierdoor geraakt wordt, maar het bedrijf kiest ervoor de kosten direct door te berekenen aan de consument. Samsung en SK Hynix, de grootste geheugenproducenten, geven prioriteit aan de lucratievere HBM-chips voor AI-servers boven standaard DDR5. Het laat zien hoe de AI-boom nu ook de gewone consumentenmarkt beïnvloedt.
Anduril mikt op 60 miljard dollar waardering
In de defensiesector maakt Anduril Industries grote stappen. Het bedrijf van Palmer Luckey, de oprichter van Oculus VR, is in gesprek over een nieuwe financieringsronde die het zou waarderen op 60 miljard dollar. Dat is een verdubbeling ten opzichte van de vorige ronde. Anduril bouwt autonome wapensystemen en AI-gestuurde verdedigingstechnologie. Het bedrijf profiteert van de groeiende defensiebudgetten wereldwijd en de toenemende vraag naar high-tech militaire systemen. Met klanten als het Amerikaanse ministerie van Defensie en bondgenoten, positioneert Anduril zich als de Palantir van de defensiehardware. De vraag is of deze waardering houdbaar is in een markt die steeds meer concurrentie ziet van traditionele defensiebedrijven die ook in AI investeren.
Big Tech consolideert grip op AI
M.G. Siegler analyseert op Spyglass een verontrustend patroon: de grote techbedrijven consolideren hun greep op kunstmatige intelligentie. Google, Microsoft, Amazon en Apple bezitten samen steeds grotere delen van de AI-waardeketen. Van de chips en datacenters tot de modellen en de eindgebruikersproducten. Siegler wijst erop dat dit geen toeval is, maar een bewuste strategie. Deze bedrijven investeren tientallen miljarden in AI-infrastructuur, waardoor startups het steeds moeilijker krijgen om onafhankelijk te opereren. De recente investeringen van Microsoft in OpenAI, Amazon in Anthropic, en Google's eigen Gemini-modellen illustreren dit. De vraag die Siegler stelt is fundamenteel: willen we dat dezelfde vier of vijf bedrijven die al het internet domineren, ook de toekomst van AI beheersen?
ASML-medewerkers protesteren tegen massaontslag
Dichter bij huis is er onrust bij chipmachinefabrikant ASML in Veldhoven. Honderden medewerkers liepen gisteren weg van hun werk uit protest tegen het aangekondigde banenverlies. ASML schrapt 1.700 banen van de in totaal 44.000 werknemers. De vakbonden FNV en CNV organiseerden de zogeheten walk-out. Vooral de afdeling Development en Engineering wordt hard geraakt, waar 4.500 posities worden gereorganiseerd. Ook de IT-divisie verliest zo'n honderd banen. ASML maakt meer dan negentig procent van alle lithografiemachines ter wereld en is onmisbaar voor de chipindustrie. Het bedrijf groeide de afgelopen jaren enorm door het succes van zijn EUV-technologie, maar erkent nu dat het te snel is gegroeid en moet herstructureren.
ASM verrast met sterke vraag uit China
Terwijl ASML saneert, brengt collega-chipmachinefabrikant ASM International juist goed nieuws. Het bedrijf uit Almere ziet een onverwacht sterke vraag vanuit China voor zijn chipmachines. ASM rapporteert een omzet van 698 miljoen euro in het laatste kwartaal van 2025, ruim boven de eerder afgegeven prognose. Nog opvallender: waar het bedrijf eerder een daling met dubbele cijfers verwachtte in China, verwacht het nu juist groei in 2026. De drijvende kracht is het segment logica en foundry, waar klanten hun investeringen opvoeren om te voldoen aan de sterk toenemende AI-gerelateerde vraag. ASM kondigt ook een nieuw aandeleninkoop programma aan van 150 miljoen euro. Het bedrijf verwacht dat de omzet in het eerste kwartaal van 2026 stijgt naar circa 830 miljoen euro.
Financiële markten onderuit door Iran-conflict
Tot slot de markten. De financiële markten kregen gisteren een flinke tik door de escalatie van het conflict in het Midden-Oosten. De DAX in Frankfurt verloor 3,5 procent. De S&P 500 futures staan vanochtend ook in het rood met een daling van een half procent. De euro daalt licht ten opzichte van de dollar naar 1,1591. Beleggers zijn bezorgd dat de oorlog in het Midden-Oosten een nieuwe energiecrisis kan uitlokken met wereldwijde economische gevolgen. De olieprijs steeg fors. Het is een herinnering dat geopolitieke onzekerheid, naast alle technologische vooruitgang, nog altijd de markten kan domineren.
Samenvatting
Samenvattend: OpenAI maakt ChatGPT minder betuttelend met GPT-5.3 Instant, Anthropic laat je praten tegen je code-editor, Apple rekent de AI-chip-schaarste door aan MacBook-kopers, en Anduril groeit door naar een waardering van 60 miljard. In Nederland verrast ASM met sterke Chinese vraag terwijl ASML met protest te maken krijgt over ontslagen. En de financiële markten blijven nerveus door het Iran-conflict. Tot morgen!