In deze aflevering
- Pentagon versus Anthropic: de AI-wapenwedloop escaleert
- Nvidia draait recordwinst: 94 procent meer dan vorig jaar
- GPT-NL gaat live met vijf eerste klanten
- Odido weigert losgeld: hackers lekken miljoenen klantgegevens
- Nederlandse chip voor dronedetectie
- Solvinity-overname door Kyndryl goedgekeurd ondanks zorgen
- Witte Huis eist dat techbedrijven energiekosten dekken
- OpenAI start met advertenties in ChatGPT
- Nvidia wil de consumentenmarkt veroveren met PC-chips
Transcript
Je luistert naar de dagelijkse tech podcast van vrijdag 27 februari 2026. Vandaag een stevig gevulde aflevering over de escalerende AI-ruzie tussen het Pentagon en Anthropic, recordcijfers van Nvidia, het Nederlandse GPT-NL dat eindelijk live gaat, een groot datalek bij Odido, en nog veel meer.
Pentagon versus Anthropic: de AI-wapenwedloop escaleert
Het grote verhaal van vandaag is de escalerende confrontatie tussen het Amerikaanse ministerie van Defensie en AI-bedrijf Anthropic. CEO Dario Amodei publiceerde gisteren een verklaring waarin hij zegt dat hij het “niet met zijn geweten kan verenigen” om het Pentagon onbeperkte toegang te geven tot zijn AI-systemen. De kern van het conflict draait om twee rode lijnen die Anthropic trekt: geen massasurveillance van Amerikaanse burgers, en geen volledig autonome wapens zonder menselijk toezicht. Minister van Defensie Pete Hegseth heeft Anthropic een deadline gegeven tot vanavond vijf uur om te buigen of de consequenties te dragen. Het Pentagon dreigt met twee maatregelen: Anthropic bestempelen als een risico voor de toeleveringsketen, een label dat normaal gereserveerd is voor buitenlandse tegenstanders, of de Defense Production Act inroepen om het bedrijf te dwingen mee te werken. Amodei wees op de tegenstrijdigheid: “De ene maatregel bestempelt ons als veiligheidsrisico, de andere bestempelt Claude als essentieel voor de nationale veiligheid.” Pikant detail: Anthropic is momenteel het enige frontier AI-lab met geclassificeerde systemen voor het leger, hoewel het Pentagon naar verluidt xAI klaarstoomt als alternatief. Het FD meldt dat ook in Europa de zorgen groeien over de militarisering van AI.
Nvidia draait recordwinst: 94 procent meer dan vorig jaar
Chipmaker Nvidia blijft maar groeien. De omzet steeg in het vierde kwartaal van 2026 naar 58,1 miljard dollar, 73 procent meer dan een jaar eerder. De winst kwam uit op 41 miljard dollar, maar liefst 94 procent meer dan een jaar geleden. Nvidia verdient het meest aan de verkoop van halfgeleiders en aanverwante systemen die de nieuwe toepassingen van kunstmatige intelligentie ondersteunen. Het bedrijf is inmiddels het hoogst gewaardeerde bedrijf op de beurs, hoger dan Apple en Alphabet. Ook de prognose voor het eerste kwartaal overtrof de verwachtingen. De vraag naar AI-chips lijkt nog lang niet op zijn retour.
GPT-NL gaat live met vijf eerste klanten
Na twee jaar ontwikkeling zet het Nederlandse AI-project GPT-NL zijn eerste stappen in de praktijk. Onderzoeksinstituut TNO maakte gisteren bekend dat vijf organisaties het model gaan testen als zogenoemde launching customers. Het gaat om spraak.nl, de Koninklijke Bibliotheek, Het Utrechts Archief, Museum Naturalis en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten. Het ministerie van Economische Zaken financiert GPT-NL met 13,5 miljoen euro. Het model draait op de supercomputer Snellius in Amsterdam en is getraind met Nederlandse data van onder meer kranten, de Tweede Kamer en rechtspraak.nl. Het doel is een transparant, eerlijk en toetsbaar alternatief bieden voor grote AI-bedrijven als Google, OpenAI en Meta. Het ministerie van Binnenlandse Zaken onderzoekt of GPT-NL kan worden ingezet om chatbot Gem te verbeteren, die door bijna dertig gemeenten wordt gebruikt. Internationaal is er inmiddels belangstelling vanuit Denemarken, Oostenrijk, Slovenië, België en Zwitserland.
Odido weigert losgeld: hackers lekken miljoenen klantgegevens
Telecomprovider Odido weigert het losgeld van één miljoen euro te betalen aan hackersgroep ShinyHunters, en nu betalen de klanten de prijs. De hackers zijn begonnen met het publiceren van honderdduizenden klantgegevens op het dark web. Volgens Odido zijn 6,2 miljoen gebruikers getroffen, al claimt ShinyHunters dat het er acht miljoen zijn. Bijzonder pijnlijk: ondanks eerdere ontkenningen door Odido blijken er ook BSN-nummers, oftewel burgerservicenummers, te zijn gelekt. ShinyHunters plaatste een dreigend bericht: “Odido heeft in alle opzichten de verkeerde beslissing genomen. De gevolgen zullen nu publiek, langdurig en duur zijn.” Het is een van de grootste datalekken in de Nederlandse telecomgeschiedenis.
Nederlandse chip voor dronedetectie
Een opvallend verhaal uit het FD: Thales en Neways hebben na een tienjarig partnerschap samen met NXP een slimme microchip ontwikkeld voor scherpe dronedetectie. De chip is specifiek ontworpen voor defensiedoeleinden en moet het paradepaardje worden van de Europese defensie-industrie. In een tijd waarin drones een steeds grotere rol spelen in conflicten, is deze technologie van groot strategisch belang. Het project toont aan dat Nederland een belangrijke rol kan spelen in de Europese defensietechnologie.
Solvinity-overname door Kyndryl goedgekeurd ondanks zorgen
De Autoriteit Consument en Markt heeft groen licht gegeven voor de overname van het Nederlandse IT-bedrijf Solvinity door het Amerikaanse Kyndryl. Solvinity beheert cruciale overheidsapplicaties, waaronder DigiD, het inlogsysteem dat miljoenen Nederlanders dagelijks gebruiken. De overname is omstreden omdat Kyndryl als Amerikaans bedrijf mogelijk toegang zou kunnen krijgen tot vertrouwelijke gegevens, en er scenario's denkbaar zijn waarbij de Amerikaanse overheid via DigiD zou kunnen saboteren. De ACM waarschuwt wel voor het risico van vendor lock-in. Het Bureau Toetsing Investeringen kijkt nog naar de veiligheidsaspecten, en uiteindelijk moet de minister van Economische Zaken beslissen.
Witte Huis eist dat techbedrijven energiekosten dekken
In zijn State of the Union-speech zei president Trump dat grote techbedrijven verplicht worden om hun eigen energiebehoefte te regelen, zodat de energieprijzen van consumenten niet stijgen. De gemiddelde nationale elektriciteitsprijs in de VS is het afgelopen jaar met meer dan zes procent gestegen, mede door de explosieve groei van AI-datacenters. Microsoft, OpenAI, Anthropic en Google hebben de afgelopen weken al publiekelijk beloofd om elektriciteitskostenstijgingen voor consumenten te dekken. Volgende week worden vertegenwoordigers van Amazon, Google, Meta, Microsoft, xAI, Oracle en OpenAI verwacht in het Witte Huis om formeel een pledge te tekenen.
OpenAI start met advertenties in ChatGPT
OpenAI is begonnen met het tonen van advertenties aan gebruikers van de gratis en Go-abonnementen van ChatGPT in de Verenigde Staten. COO Brad Lightcap noemt het “een iteratief proces” en benadrukt dat vertrouwen en privacy voorop staan. OpenAI rekent 60 dollar per duizend vertoningen, een ongebruikelijk hoog tarief, met een minimale commitment van 200.000 dollar per adverteerder. Shopify laat zijn merchants inmiddels adverteren op ChatGPT via het Shop Campaigns-netwerk. De stap leidde tot felle kritiek van concurrent Anthropic, dat Super Bowl-advertenties plaatste. Sam Altman noemde Anthropic vervolgens “oneerlijk” en beschuldigde hen van het maken van een duur product voor “rijke mensen.”
Nvidia wil de consumentenmarkt veroveren met PC-chips
Tot slot een interessante analyse van tech-blogger M.G. Siegler op Spyglass. Nvidia, inmiddels het meest waardevolle bedrijf ter wereld, is niet echt een consumentenmerk. Daar wil het bedrijf verandering in brengen met een terugkeer naar de consumer-PC-markt. Nvidia werkt aan twee samenwerkingen: één met Intel voor gecombineerde CPU-GPU-chips, en één met MediaTek voor volledige Nvidia-processors op basis van ARM-architectuur. Dell en Lenovo staan klaar om laptops met deze chips uit te brengen. CEO Jensen Huang wijst erop dat er jaarlijks 150 miljoen laptops worden verkocht, een markt die Nvidia grotendeels heeft laten liggen. De uitdaging is compatibiliteit met populaire games, een probleem dat eerder de Qualcomm-chips voor Microsoft's Copilot Plus PC's plaagde. Maar als er één bedrijf is dat dit kan oplossen, is het Nvidia.
Samenvatting
Een drukke dag vandaag. De confrontatie tussen het Pentagon en Anthropic bereikt vanavond een kruispunt. Nvidia blijft ongekende winsten draaien en wil nu ook de consumentenmarkt bestormen. Nederland doet mee in de AI-race met GPT-NL, terwijl de Odido-hack laat zien hoe kwetsbaar onze data is. En de grote techbedrijven worden door het Witte Huis gedwongen om verantwoordelijkheid te nemen voor hun energieverbruik.
Bedankt voor het luisteren, en een fijn weekend. Tot maandag!