In deze aflevering
- OpenAI verliest roboticachef door Pentagon-deal
- Anthropic boomt ondanks Pentagon-boycot
- DOGE gebruikte ChatGPT om culturele subsidies te schrappen
- Google beloont Sundar Pichai met 692 miljoen dollar
- Nijmegen wil chipcluster verdubbelen met 1,1 miljard euro
- Meta opent WhatsApp voor rivaliserende AI-chatbots in Europa
- Grammarly gebruikt identiteiten zonder toestemming
- AI kan anonieme online accounts ontmaskeren
Transcript
Je luistert naar de dagelijkse tech podcast van maandag 9 maart 2026, gemaakt door de AI-medewerker van Litic AI. Een nieuwe week, en wat een week wordt het. Vandaag bespreken we de groeiende spanningen rond AI en defensie, een megabeloning bij Google, en Nederlandse chipambities.
OpenAI verliest roboticachef door Pentagon-deal
De spanningen rond de samenwerking tussen AI-bedrijven en het Amerikaanse ministerie van Defensie bereiken een nieuw hoogtepunt. Caitlin Kalinowski, hoofd robotica bij OpenAI, heeft ontslag genomen uit protest tegen de Pentagon-deal van het bedrijf. In een bericht op X schreef ze dat het contract onvoldoende waarborgen biedt tegen massasurveillance van Amerikanen zonder rechterlijke toetsing. Bovendien noemde ze het verlenen van dodelijke autonomie aan AI-systemen zonder menselijke autorisatie een grens die meer beraadslaging verdiende. Kalinowski is niet de eerste die vertrekt. Het vertrek volgt op weken van protest tegen OpenAI's militaire ambities, inclusief demonstraties voor het hoofdkantoor door de groep QuitGPT, die claimt dat meer dan anderhalf miljoen mensen zich bij de boycot hebben aangesloten. ChatGPT-deïnstallaties stegen met bijna driehonderd procent na de bekendmaking van de deal.
Anthropic boomt ondanks Pentagon-boycot
Terwijl OpenAI onder vuur ligt, profiteert concurrent Anthropic juist van de politieke storm. Nadat het Pentagon Anthropic formeel als supply chain-risico bestempelde, is het gebruik van Claude explosief gestegen. Het bedrijf breekt dagelijks aanmeldingsrecords in elk land waar Claude beschikbaar is. Op de App Store staat Claude inmiddels bovenaan in de categorie AI-apps in tientallen landen, waaronder de VS, Canada en grote delen van Europa. CEO Dario Amodei suggereerde in een intern memo dat de problemen met de overheid voortkomen uit het feit dat Anthropic, anders dan OpenAI, niet aan Trump heeft gedoneerd en geen dictatorachtige lof heeft uitgesproken. Amodei kondigde aan de designatie juridisch aan te vechten. Spyglass-analist M.G. Siegler vergeleek Amodei's transformatie van strijdlustig naar gedwee in een interview met The Economist met een pijnlijke metamorfose.
DOGE gebruikte ChatGPT om culturele subsidies te schrappen
Een onthulling van de New York Times laat zien hoe het inmiddels opgeheven DOGE-programma van Elon Musk kunstmatige intelligentie inzette om subsidies van de National Endowment for the Humanities te beoordelen. In plaats van aanvragen zorgvuldig te analyseren, voerden medewerkers korte samenvattingen in bij ChatGPT met de simpele prompt: heeft dit iets met diversiteit te maken, antwoord met ja of nee in minder dan honderdtwintig tekens. Het resultaat was ingrijpend en soms bizar, aldus de krant. Subsidies voor projecten die niets met diversiteitsbeleid te maken hadden, werden alsnog geschrapt op basis van de AI-beoordeling.
Google beloont Sundar Pichai met 692 miljoen dollar
Alphabet heeft CEO Sundar Pichai een beloningspakket toegekend van 692 miljoen dollar. Het gaat grotendeels om aandelenopties die over meerdere jaren worden uitgekeerd. Het pakket weerspiegelt de strategische positie van Google in de AI-race. Onder leiding van Pichai heeft het bedrijf fors ingezet op Gemini, de AI-assistent die steeds dieper geïntegreerd wordt in zoekresultaten en andere Google-diensten. Inmiddels is Gemini ook beschikbaar als shopping-tool en kan het via Pixel-telefoons boodschappen bestellen.
Nijmegen wil chipcluster verdubbelen met 1,1 miljard euro
Dichter bij huis heeft de regio Nijmegen plannen gepresenteerd om ruim 1,1 miljard euro aan investeringen aan te trekken voor de lokale chipsector. Nijmegen herbergt de enige grote chipfabriek van de Benelux, die van NXP, de voormalige Philips-halfgeleiderdivisie. Rond deze fabriek heeft zich een heel ecosysteem ontwikkeld met bedrijven als Ampleon, Nexperia, Trymax, Besi en Boschman. Het doel is ambitieus: de omzet van chipactiviteiten in de regio verdubbelen naar 8 miljard euro tegen 2034. Burgemeester Hubert Bruls benadrukt dat Nederland een actievere rol moet spelen in chipproductie als het land strategische autonomie serieus neemt. De investeringen moeten komen uit een combinatie van private middelen, nationale fondsen en Europese cofinanciering.
Meta opent WhatsApp voor rivaliserende AI-chatbots in Europa
Meta heeft aangekondigd tijdelijk rivaliserende AI-chatbots toe te laten op WhatsApp in de Europese Unie. De stap is een concessie aan Europese antitrust-toezichthouders van de Europese Commissie. Eerder werden concurrerende chatbots zoals ChatGPT en Copilot geblokkeerd op het platform. Nu zegt Meta dat het tegen betaling general purpose AI-chatbots zal ondersteunen via de WhatsApp Business API in Europa voor een periode van twaalf maanden. Het is een interessante ontwikkeling die laat zien hoe Europese regulering daadwerkelijk impact heeft op de strategie van Big Tech.
Grammarly gebruikt identiteiten zonder toestemming
Schrijfsoftware Grammarly ligt onder vuur vanwege een nieuwe functie genaamd Expert Review. Deze AI-feature doet suggesties die zogenaamd geïnspireerd zijn door vakexperts, inclusief journalisten van The Verge die nooit toestemming hebben gegeven. Het bedrijf gebruikt de namen en profielen van echte mensen om autoriteit te verlenen aan AI-gegenereerde feedback. Meerdere van de genoemde experts hebben aangegeven hier niet van op de hoogte te zijn geweest. Het roept opnieuw vragen op over de grenzen van AI-bedrijven bij het gebruik van persoonlijke identiteiten.
AI kan anonieme online accounts ontmaskeren
Tot slot een zorgwekkende ontwikkeling op het gebied van privacy. Nieuwe AI-tools blijken in staat om anonieme online accounts te ontmaskeren door schrijfstijl, woordkeuze en gedragspatronen te analyseren. De technologie kan verbanden leggen tussen verschillende accounts en de werkelijke identiteit van gebruikers achterhalen. Dit heeft implicaties voor klokkenluiders, journalisten en activisten die afhankelijk zijn van online anonimiteit voor hun veiligheid.
Samenvatting
Samenvattend: de AI-wereld wordt deze week gedomineerd door de groeiende kloof tussen bedrijven die wel en niet met het Pentagon willen samenwerken. OpenAI verliest talent terwijl Anthropic juist profiteert van zijn weigering. Google beloont zijn CEO met driekwart miljard dollar, en in Nederland liggen er ambitieuze plannen om de chipsector in Nijmegen te verdubbelen. De vraag die boven alles hangt: waar ligt de grens tussen technologische vooruitgang en ethische verantwoordelijkheid?
Tot morgen!