In deze aflevering
- SpaceX vraagt om miljoen AI-satellieten in de ruimte
- India lokt Big Tech met belastingvrijstelling tot 2047
- Softwarebedrijven in uitverkoop door AI-angst
- SpaceX domineert de commerciële ruimtevaart
- Nederlandse investeringsbank krijgt vorm
- Vijf nieuwe Europese unicorns in januari
Transcript
Je luistert naar de dagelijkse tech podcast van maandag 2 februari 2026. Vandaag hebben we een volle agenda met fascinerende ontwikkelingen. SpaceX wil een miljoen satellieten de ruimte in sturen als AI-datacenters, India biedt techgiganten belastingvrijstelling tot 2047, softwarebedrijven kelderen op de beurs door AI-angst, en er is groot nieuws over de Nederlandse nationale investeringsbank. Laten we beginnen.
SpaceX vraagt om miljoen AI-satellieten in de ruimte
SpaceX heeft bij de Amerikaanse telecomtoezichthouder FCC een vergunningsaanvraag ingediend die zelfs voor de maatstaven van Elon Musk ambitieus is: het bedrijf wil maar liefst één miljoen satellieten lanceren die moeten dienen als datacenters voor kunstmatige intelligentie. De satellieten zouden op zonne-energie draaien en volgens SpaceX de meest efficiënte manier zijn om aan de snel groeiende vraag naar AI-rekenkracht te voldoen.
In de aanvraag spreekt SpaceX zelfs over “de eerste stap naar een Kardashev niveau twee beschaving” – een concept uit de astrofysica dat verwijst naar een beschaving die de volledige energie van een ster kan benutten. Het klinkt als sciencefiction, maar SpaceX lijkt het serieus te menen. Volgens experts is het miljoen-getal waarschijnlijk wel een onderhandelingstactiek. De FCC heeft recent toestemming gegeven voor 7.500 extra Starlink-satellieten, maar aarzelt nog over bijna vijftienduizend andere voorgestelde satellieten.
Om dit in perspectief te plaatsen: er draaien momenteel slechts vijftienduizend kunstmatige satellieten rond de aarde. Een miljoen satellieten zou de ruimte fundamenteel veranderen. Vervuiling en ruimteafval vormen nu al een probleem waar wetenschappers zich zorgen over maken. Interessant genoeg vraagt concurrent Amazon juist om uitstel voor zijn eigen satellietnetwerk – volgens het bedrijf zijn er simpelweg niet genoeg raketten beschikbaar om aan de FCC-deadline te voldoen. Dit onderstreept hoe uniek de positie van SpaceX is geworden.
India lokt Big Tech met belastingvrijstelling tot 2047
India heeft een opvallende zet gedaan in de wereldwijde strijd om AI-infrastructuur. De Indiase minister van Financiën Nirmala Sitharaman kondigde tijdens de jaarlijkse begrotingspresentatie aan dat buitenlandse cloudproviders tot 2047 geen belasting hoeven te betalen over diensten die buiten India worden verkocht, mits die diensten draaien vanuit Indiase datacenters. Diensten aan Indiase klanten moeten via lokale resellers worden verkocht en worden wel belast.
De timing van deze aankondiging is niet toevallig. De Amerikaanse techgiganten racen om datacenter-capaciteit uit te breiden om de explosieve vraag naar AI-workloads aan te kunnen. Google investeert vijftien miljard dollar in een Indiaas AI-centrum – de grootste investering van het bedrijf in het land tot nu toe. Microsoft plant zeventien en een half miljard dollar tot 2029, en Amazon voegt vijfendertig miljard toe aan zijn investeringen, waarmee het totaal op een duizelingwekkende vijfenzeventig miljard dollar komt.
Ook de Indiase private sector doet mee. Een joint venture van Reliance Industries, Brookfield en Digital Realty investeert elf miljard dollar in een AI-datacenter campus van één gigawatt in de zuidelijke staat Andhra Pradesh. Adani Group plant vijf miljard samen met Google.
India's datacenter-capaciteit moet groeien van één gigawatt nu naar meer dan acht gigawatt in 2030, gedreven door dertig miljard dollar aan investeringen. Maar er zijn forse uitdagingen: stroomtekorten, watertekorten en onbetrouwbare energielevering dreigen de ambities te remmen. Energy-intensieve AI-workloads hebben stabiele stroomvoorziening nodig, en dat is in veel delen van India nog een probleem.
Toch toont dit de verschuivende machtsverhoudingen in de tech-wereld. Landen concurreren nu actief om de AI-industrie naar zich toe te trekken, met belastingvoordelen als wapen.
Softwarebedrijven in uitverkoop door AI-angst
Op de aandelenbeurzen is een opvallende trend zichtbaar die steeds meer aandacht krijgt: traditionele softwarebedrijven worden massaal verkocht uit angst voor AI. Microsoft verloor vorige week bijna tien procent – zo'n vierhonderd miljard dollar aan beurswaarde verdampt – ondanks resultaten die boven de verwachtingen lagen. SAP, het Duitse bedrijfssoftware-gigant, kelderde vijftien procent in één dag, de grootste daling sinds 2020. ServiceNow verloor tien procent ondanks sterke cijfers. De S&P Software-index staat nu twaalf procent onder zijn jaarpiek.
De angst van beleggers is tweeledig. Ten eerste vrezen ze dat bedrijven straks hun eigen software kunnen bouwen met AI-tools zoals Claude, Gemini en ChatGPT, waardoor ze geen dure licenties meer nodig hebben. Ten tweede staat het zogenaamde seats-model onder druk: als AI werknemers vervangt, hebben bedrijven minder licenties nodig. Minder werknemers betekent minder verkochte licenties.
Interessant is de reactie van insiders. Charly Zwemstra van private equity-firma Main Capital noemt de uitverkoop irrationeel en ziet een enorme koopkans. Zijn argument: bedrijven die AI probeerden in te zetten voor softwareontwikkeling ontdekten dat de gegenereerde code vol bugs zat. Ze moesten weer mensen aannemen om alles te repareren – de productiviteit daalde juist door het gebruik van AI. Bovendien zijn gevestigde platforms als SAP diep verankerd in complexe bedrijfsprocessen. Een simpele inventaris-app is iets anders dan software die kasstromen, leveranciersrelaties en compliance integreert.
Het Noorse softwarebedrijf Visma, momenteel gewaardeerd op negentien miljard euro, staat op het punt naar de beurs te gaan in Londen. Die beursgang wordt gezien als lakmoesproef voor de hele sector.
SpaceX domineert de commerciële ruimtevaart
SpaceX is uitgegroeid tot de dominante speler in de commerciële ruimtevaart, zo bleek uit een uitgebreide analyse in het Financieele Dagblad. Met duizenden Starlink-satellieten bedient het bedrijf inmiddels zes miljoen klanten wereldwijd voor satelliet-internet. In 2024 noemde voormalig NASA-topman Lori Garver SpaceX al een monopolist.
Concurrenten bestaan wel – India, Japan, China en Europa kunnen raketten lanceren – maar niemand komt in de buurt van Musks schaal en kostenniveau. De vraag is wie hem nog kan inhalen. Jeff Bezos kondigde vorige week aan dat Blue Origin meer dan vijfduizend satellieten wil lanceren, en Amazon werkt aan een eigen constellatie genaamd Leo van drieduizend satellieten. Maar beide initiatieven lopen achter op schema.
Ondertussen is SpaceX onmisbaar geworden voor Oekraïne in de oorlog tegen Rusland. Starlink-terminals zijn cruciaal voor de communicatie aan het front. De Europese concurrent Eutelsat heeft slechts zeshonderd satellieten – een fractie van wat de Amerikanen in de ruimte hebben. De Nederlandse satellietbouwer Isispace probeert een niche te vinden, maar de schaalverschillen zijn enorm.
Nederlandse investeringsbank krijgt vorm
Na maanden onderhandelen komt er een Nederlandse nationale investeringsbank, zo blijkt uit het coalitieakkoord van D66, VVD en CDA dat vrijdag werd gepresenteerd. Het nieuwe kabinet plant drie tot vijf miljard euro kapitaal te storten in de nieuwe instelling. De bank moet opereren op afstand van de ministeries en bedrijven en projecten financieren die niet aan geld komen via de reguliere markt, met focus op de energietransitie en innovatieve ontwikkelingen.
Opvallend is de voorgeschiedenis. Voormalig ASML-topman Peter Wennink en oud-topambtenaar en bankier Jeroen Kremers trokken eerder de kar met een oproep van zestig prominenten uit het bedrijfsleven en de economische wetenschap. In december speelde de investeringsbank een belangrijke rol in Wenninks advies over hoe Nederland weer concurrerender en productiever kan worden.
Toch is er kritiek. Het Instituut voor Publieke Economie waarschuwt dat de investeringsbank als wondermiddel wordt gezien. Onderzoeksleider Jasper van Dijk vraagt zich af wat de toegevoegde waarde is boven bestaande instrumenten als Invest NL en Invest International. De bestaande instellingen zijn al gevraagd om te onderzoeken hoe zij het fundament kunnen vormen voor een bank met meer verantwoordelijkheden.
Vijf nieuwe Europese unicorns in januari
Januari 2026 leverde vijf nieuwe Europese unicorns op – startups met een waardering boven de miljard dollar. Dit is goed nieuws voor het Europese tech-ecosysteem.
Het Belgische cybersecurity-bedrijf Aikido haalde zestig miljoen dollar op in een Series B ronde, geleid door DST Global, bij een waardering van één miljard. Het bedrijf helpt meer dan honderdduizend teams wereldwijd met softwarebeveiliging.
Het Franse defensie-techbedrijf Harmattan AI is het meest opvallende verhaal. Pas in 2024 opgericht, is het nu al anderhalfmiljard waard na een tweehonderd miljoen dollar investering van vliegtuigbouwer Dassault Aviation. Het bedrijf bouwt autonome defensie-vliegtuigen en heeft al contracten met de Franse en Britse ministeries van Defensie.
Het Duitse ESG-softwarebedrijf Osapiens haalde honderd miljoen dollar op van Decarbonization Partners, een joint venture van vermogensbeheerder BlackRock en het Singaporese Temasek. Met meer dan 2.400 klanten helpt Osapiens multinationals met duurzaamheidsrapportages.
En het veertien jaar oude Oekraïense taalleerplatform Preply bereikte unicorn-status met een waardering van 1,2 miljard dollar. Dit wordt gezien als symbool van Oekraïense veerkracht – het bedrijf heeft 150 medewerkers in Kyiv en blijft investeren in zijn thuisland ondanks de oorlog.
Samenvatting
Vandaag stond in het teken van grote AI-ambities en verschuivende machtsverhoudingen. SpaceX wil de ruimte vullen met een miljoen AI-datacenters, India probeert Big Tech te lokken met jarenlange belastingvrijstelling, en ondertussen zijn traditionele softwarebedrijven nerveus over de impact van AI op hun verdienmodel. Nederland krijgt eindelijk een nationale investeringsbank voor innovatie en duurzaamheid, mede dankzij de lobby van ASML-veteraan Peter Wennink. En Europa bewijst met vijf nieuwe unicorns dat het continent nadrukkelijk meetelt in de mondiale tech-race. Tot morgen!