In deze aflevering
- OpenAI en Microsoft: de beroemde AGI-clausule is dood
- China blokkeert Meta's overname van AI-startup Manus
- Ex-DeepMind-onderzoeker haalt 1,1 miljard op voor nieuw AI-lab
- Datacenters: groeiende kosten en een Nederlands debat
- Google-medewerkers eisen: geen geheim militair AI-gebruik
- Banken versus social media: wie betaalt bij online fraude?
- Spanje zet groene energie in als economisch wapen tegen Trump
- Sun Pharma biedt 12 miljard voor Organon uit Oss
Volledig transcript
Je luistert naar de dagelijkse tech podcast van dinsdag 28 april 2026. Een bijzonder drukke nieuwsdag, met grote verschuivingen in de AI-wereld. We beginnen met het einde van een tijdperk bij OpenAI en Microsoft, en werken toe naar een geopolitiek schaakspel rond AI-startups.
OpenAI en Microsoft: de beroemde AGI-clausule is dood
Het was jarenlang de meest besproken clausule in de techwereld: als OpenAI kunstmatige algemene intelligentie zou bereiken, zou Microsoft de toegang tot nieuwe AI-modellen kunnen verliezen. Die clausule is nu officieel geschrapt. OpenAI en Microsoft hebben hun samenwerking opnieuw herschreven, en dit keer zijn de veranderingen fundamenteel. OpenAI mag voortaan zijn producten aanbieden via elke cloudprovider, niet alleen Azure. Amazon-CEO Andy Jassy reageerde meteen enthousiast op het nieuws, en dat is geen toeval: er staat een groot AWS-evenement gepland. Microsoft blijft weliswaar de primaire cloudpartner en krijgt als eerste toegang tot nieuwe modellen, maar het exclusiviteitstijdperk is definitief voorbij. De inkomstendeling loopt door tot 2030, maar nu met een plafond. Zoals tech-analist M.G. Siegler van Spyglass het verwoordt: Microsoft bezit nog steeds zo'n 25 procent van OpenAI en heeft er dus baat bij dat de taart groter wordt, zelfs als hun stuk relatief kleiner is. Voor OpenAI is dit cruciaal met het oog op de aanstaande beursgang. De vraag is nu: hoe lang duurt het voordat er wrijving ontstaat als OpenAI te enthousiast met Amazon of Google gaat samenwerken?
China blokkeert Meta's overname van AI-startup Manus
Peking heeft Meta opgedragen zijn overname van meer dan twee miljard dollar van AI-startup Manus terug te draaien. Dit is een zeldzame en opvallende stap. Manus, oorspronkelijk een Chinees bedrijf, had zijn hoofdkantoor verplaatst naar Singapore om Amerikaanse investeringsbeperkingen te omzeilen. Maar China's planbureau NDRC laat zien dat hervestiging niet voldoende is. De twee oprichters, Xiao Hong en Ji Yichao, werden in maart naar Peking gesommeerd en mogen het land niet meer verlaten. Ondertussen werken Manus-medewerkers al vanuit Meta's kantoor in Singapore. Het signaal is duidelijk: in gevoelige technologiesectoren kijkt China niet alleen naar waar een bedrijf is geregistreerd, maar ook naar waar de technologie is ontwikkeld, waar het R&D-team zit en waar de data naartoe stroomt. Advocaten spreken al van een nieuw tijdperk waarin Chinese veiligheidstoestemming een standaard voorwaarde wordt bij internationale techdeals. Dit alles speelt zich af slechts weken voor een geplande top tussen Trump en Xi Jinping in Peking.
Ex-DeepMind-onderzoeker haalt 1,1 miljard op voor nieuw AI-lab
David Silver, de briljante onderzoeker achter AlphaGo bij Google DeepMind, heeft met zijn nieuwe startup Ineffable Intelligence in één seedronde 1,1 miljard dollar opgehaald, tegen een waardering van 5,1 miljard. Dat is een van de grootste seedrondes ooit. Het bedrijf, gevestigd in Londen, focust op een radicaal andere aanpak: AI die leert door ervaring in plaats van door menselijke data. Terwijl de meeste grote taalmodellen worden getraind op enorme hoeveelheden tekst van het internet, wil Silver systemen bouwen die zichzelf dingen aanleren via reinforcement learning. Sequoia leidt de ronde, met steun van Nvidia. Silver's these is dat AI getraind op menselijke kennis een structureel plafond heeft. Als hij gelijk heeft, kan dit de volgende grote doorbraak in AI worden.
Datacenters: groeiende kosten en een Nederlands debat
De explosieve groei van datacenters heeft nu ook een fors prijskaartje voor energieinfrastructuur. Volgens recente cijfers zijn de kosten voor het bouwen van nieuwe aardgascentrales met 66 procent gestegen, en duurt de bouw 23 procent langer dan twee jaar geleden. De oorzaak is duidelijk: de enorme elektriciteitsvraag van AI-datacenters. Dichter bij huis rapporteert het FD over een verhit debat in Nederland. DDA-directeur Stijn Grove en klimaatactivist Guus Dix stonden tegenover elkaar over de vraag of Nederland meer datacenters moet toelaten. Grove stelt dat zonder datacenters er geen AI, geen cloud en geen digitale diensten zijn. Dix wijst erop dat datacentergroei ten koste gaat van duurzame energie voor huishoudens. Nederland heeft inmiddels meer dan dertig hyperscale datacenters, meer dan de meeste EU-landen. Beiden zijn het over één ding eens: Nederland mist een duidelijke visie op digitale infrastructuur. De vergelijking met het Zeewolde-debacle van Meta in 2021 is snel gemaakt.
Google-medewerkers eisen: geen geheim militair AI-gebruik
Meer dan zeshonderd Google-medewerkers hebben een brief ondertekend aan CEO Sundar Pichai waarin ze eisen dat Google het Pentagon geen toegang geeft tot zijn AI-modellen voor geheime doeleinden. Onder de ondertekenaars zijn meer dan twintig directeuren en vice-presidenten, veel van hen uit Google's DeepMind AI-lab. De brief is een reactie op berichten dat Google in gesprek is met het Pentagon over het inzetten van Gemini in geclassificeerde omgevingen. De medewerkers schrijven dat de enige manier om te garanderen dat Google niet geassocieerd wordt met schade, is om alle geclassificeerde werkzaamheden af te wijzen. Dit terwijl Anthropic momenteel in een juridisch gevecht verwikkeld is met het Pentagon nadat het weigerde de veiligheidsbeperkingen op zijn AI-modellen te versoepelen. Microsoft en OpenAI hebben al deals met het Pentagon voor AI in geclassificeerde settings.
Banken versus social media: wie betaalt bij online fraude?
Het Financieele Dagblad bericht over een groeiend conflict tussen banken en sociale mediaplatformen over aansprakelijkheid bij online fraude. Nederlandse banken vergoedden in 2024 honderden miljoenen euro's aan slachtoffers van oplichting die begon op platforms als Facebook, Instagram en X. De kernvraag: waarom betalen banken de rekening terwijl de fraude plaatsvindt op platforms van Meta en X? In het Verenigd Koninkrijk verplicht nieuwe regelgeving banken al tot compensatie, maar social media bedrijven ontspringen nog de dans. De bankensector en politici roepen op om ook platforms aansprakelijk te stellen. De EU's Digital Services Act zou hier verandering in kunnen brengen, maar concrete stappen laten nog op zich wachten. Het is een klassiek geval van de vraag wie de kosten draagt in een gedigitaliseerde economie.
Spanje zet groene energie in als economisch wapen tegen Trump
Een verrassend verhaal uit het NRC: Spanje gebruikt zijn voorsprong in hernieuwbare energie als economische troefkaart in het handelsconflict met de Verenigde Staten. De Spaanse groothandelsprijs voor elektriciteit ligt 32 procent onder het Europese gemiddelde. Nog opvallender: vorig jaar had Spanje achthonderd uren waarop de stroomprijs letterlijk nul euro was. In Daimiel bouwt Vestas windturbines met bladen van tachtig meter lang. Deze goedkope, groene energie maakt Spaanse industrie concurrerender, juist nu Trump met tarieven dreigt. Het is een mooi voorbeeld van hoe de energietransitie niet alleen een klimaatverhaal is, maar steeds meer een geopolitiek en economisch machtsmiddel wordt.
Sun Pharma biedt 12 miljard voor Organon uit Oss
Tot slot een opvallende deal uit de farmaceutische wereld. De Indiase farmagigant Sun Pharmaceutical, met een marktwaarde van 44 miljard dollar, heeft een bod van zo'n 12 miljard dollar uitgebracht op het Nederlandse Organon, gevestigd in Oss. Oprichter Dilip Shanghvi, zeventig jaar oud, begon 43 jaar geleden als kleine medicijnenhandelaar in Kolkata. Sun Pharma groeide uit tot India's grootste farmaceut, mede door de overname van Ranbaxy Laboratories in 2014 voor zo'n 4 miljard dollar. Organon werd in 2020 afgesplitst van MSD en kampt met het verlopen van patenten op anticonceptiemiddelen. Voor Sun Pharma biedt de overname toegang tot de Europese en Amerikaanse markt voor vrouwengezondheid.
Samenvatting
Vandaag zagen we hoe de machtsverhoudingen in de AI-wereld verschuiven. OpenAI maakt zich los van Microsoft's exclusiviteit, terwijl China laat zien dat het bereid is voltooide deals terug te draaien als het om AI-talent gaat. David Silver zet in op een fundamenteel andere aanpak van kunstmatige intelligentie, en de energiekosten van datacenters worden steeds zichtbaarder. Bij Google groeit het verzet tegen militair gebruik van AI, en in Nederland worstelen we met de vraag wie betaalt voor online fraude en hoeveel datacenters we willen. Tot morgen!