Podcasts
Litic Legal AI Briefing – woensdag 22 juli 2026
Beluister deze editie
Liever luisteren? Deze editie is er ook als podcast van circa twaalf minuten.
Topverhaal: notariaat gebruikt AI volop, maar een derde van de kantoren heeft geen AI-beleid
Een nieuwe enquête van de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie onder 316 (kandidaat-)notarissen en toegevoegd notarissen laat een herkenbaar patroon zien, gerapporteerd door Advocatie. AI is inmiddels gewoon gereedschap: het wordt gebruikt om wet- en regelgeving op te zoeken, om stukken samen te vatten, en in beperkte mate voor risk- en compliancechecks. Tegelijk blijkt op ruim een derde van de kantoren nog geen enkele formele richtlijn voor AI-gebruik te bestaan. De belangrijkste drempels die de respondenten noemen zijn veiligheid en onzekerheid over de toepassing, de wet- en regelgeving, en een gebrek aan tijd en capaciteit. Opvallend: meer dan 70 procent wil praktische ondersteuning, concreet leren hoe je AI in het dagelijkse werk toepast, bij voorkeur via groepstrainingen, online en op locatie. Het gaat hier om notarissen, niet om advocaten, dus dit zijn geen cijfers over de advocatuur. Maar als spiegel is het signaal onmiskenbaar: de invoering loopt voor op het beleid. Waar iedereen al met AI werkt terwijl nergens is vastgelegd welke tool op welke data mag en wie de controle bewaakt, ontstaat precies het governance-gat dat toezichthouders en beroepsregels straks zullen toetsen.Wat betekent dit voor jouw praktijk? Stel jezelf de nuchtere vraag of jóúw kantoor een vastgelegd, aantoonbaar AI-beleid heeft: welke tools zijn toegestaan, welke data mag erin, en wie is eindverantwoordelijk voor de controle. Dat sluit aan op de geletterdheidsplicht van artikel 4 AI Act en de NOvA-aanbevelingen. Wil je de vaardigheid en het beleid tegelijk op orde brengen, dan helpen onze trainingen (praktische, groepsgewijze AI-training en incompany maatwerk) precies bij wat ruim 70 procent van de respondenten vraagt: litic.ai.
De AI Act-klok loopt af: vandaag om 18:00 sluit de eerste-ondertekenaarslijst, 2 augustus staat nog steeds
Update op de editie van 15 juli 2026. De Europese Commissie roept ondertekenaars op om het formulier vóór 18:00 (CET) op 22 juli 2026 in te dienen om op de lijst met eerste ondertekenaars van de vrijwillige praktijkcode over transparantie van AI-gegenereerde content te komen; tekenen kan ook daarna nog. Artikel 50, de transparantieplicht, wordt van toepassing op 2 augustus 2026. Wie de code ondertekent, kan zich daarop beroepen om aan de verplichtingen te voldoen (een vermoeden van naleving) in plaats van dat langs een andere weg te moeten aantonen. De Digital Omnibus, die deze data zou kunnen verschuiven, is op 8 juli ondertekend na de definitieve aanname door de Raad op 29 juni, maar staat vandaag nog niet in het Publicatieblad. Volgens meerdere kantoor-alerts moet de tekst daarvoor uiterlijk rond 30 juli in het OJ staan om 2 augustus nog te halen; die 30-julidatum is een afgeleide inschatting van juristen, geen officieel vastgestelde datum. Zolang publicatie uitblijft, gelden de oorspronkelijke data juridisch gewoon door, inclusief de GPAI-handhavingsbevoegdheden van de Commissie per 2 augustus.Wat betekent dit voor jouw praktijk? Maak je AI-gegenereerde content extern zichtbaar (een chatbot op de site, gegenereerde teksten of beelden), dan is vandaag het moment om te beslissen of je de code ondertekent; het blijft vrijwillig, dus behandel het als een keuze, niet als een plicht. Houd er rekening mee dat 2 augustus staat zolang de Omnibus niet is gepubliceerd, en laat je niet verrassen door een verschuiving die pas ná OJ-publicatie hard wordt.
Microsoft zet een contractreview-agent in Word: de Copilot Legal Agent is nu wereldwijd in preview
Microsoft heeft de Legal agent in Microsoft 365 Copilot voor Word wereldwijd beschikbaar gemaakt in Frontier public preview. De agent verscheen eerst in Frontier-preview in de Verenigde Staten (eind april) en werd medio juni wereldwijd uitgebreid in public preview. Functioneel beoordeelt hij een contract clausule voor clausule tegen je eigen playbook, markeert bepalingen die niet aan je standaard voldoen, en levert de wijzigingen terug als native tracked changes met per aanpassing een toelichting waarom. Toegang loopt via Frontier-enrollment en de bestaande Microsoft 365 Copilot-licenties, zonder aparte installatie. Omdat dit een algemene AI-assistent is (Copilot), valt het buiten onze uitsluitingsregel voor externe legal-tech, maar de nuchtere blik blijft nodig.Wat betekent dit voor jouw praktijk? Contractreview is kernwerk, en een agent die redlines als tracked changes teruggeeft wint vooral op snelheid en consistentie. De risico’s verschuiven mee: de kwaliteit van je playbook bepaalt de output, wat je terugkrijgt is een concept dat je toetst en niet een eindproduct, en de vraag waar de cliëntdata staat, onder welk recht die wordt verwerkt en of de tenant goed is afgeschermd, verdient vooraf antwoord.
EDPB neemt drie AVG-richtlijnen aan: anonimiseren, webscraping voor generatieve AI en blockchain
De Europese privacytoezichthouders (EDPB) hebben op 8 juli richtlijnen aangenomen over anonimisering en over webscraping in de context van generatieve AI, plus de definitieve versie van de richtlijnen over gegevensverwerking via blockchain; de Autoriteit Persoonsgegevens meldde dit op 15 juli. De anonimiseringsrichtlijn geeft criteria om te bepalen wanneer data écht anoniem is, met de bekende driehoek isoleren, koppelen aan andere datasets en afleiden (inference), en brengt het begrip in lijn met het arrest van het Hof van Justitie in zaak C-413/23 P (EDPS/SRB) van 4 september 2025. De scraping-richtlijn verduidelijkt de AVG-naleving, met name de rechtsgrond voor dataverzameling en de voorwaarden voor het verwerken van bijzondere categorieën persoonsgegevens. De publieke consultatie loopt tot 30 oktober 2026. Let op: op anonimiseren en scraping gaat het om richtlijnen in consultatie, niet om nieuwe wetgeving; alleen de blockchain-versie is definitief.Wat betekent dit voor jouw praktijk? Twee dingen raken je direct: of “geanonimiseerde” dossierdata werkelijk buiten de AVG valt wordt strenger beoordeeld, nu de lat nadrukkelijk op herleidbaarheid ligt, en of AI-aanbieders hun trainingsdata rechtmatig scrapen wordt relevanter voor cliënten die zich gescraped voelen of die zelf modellen inkopen. De consultatie tot 30 oktober is een concrete kans om mee te praten voordat de tekst definitief wordt.
Update op de editie van 15 juli 2026: Anthropic maakt Claude Fable 5 tóch vast onderdeel van de abonnementen
Anthropic draait zijn eerdere plan terug. Zoals genoteerd door Simon Willison, die het bedrijf citeert: “Beginning July 20, Claude Fable 5 will be included in all Max and Team Premium plans, at 50% of limits”, en “Pro and Team Standard users will continue to have access to Fable via usage credits, and will receive a one-time $100 credit”. Daarmee is Fable 5 binnen drie weken van “teruggekeerd” (per 1 juli, zie de aankondiging van Anthropic), naar “vanaf 7 juli tegen volle API-prijs”, naar “vanaf 20 juli tóch vast in het abonnement” gegaan. Willisons duiding: de concurrentie van GPT-5.6 Sol (en in mindere mate Kimi 3) maakte het oorspronkelijke plan om Fable 5 uit de abonnementen te halen onhoudbaar; dat plan kwam voort uit zorgen over rekencapaciteit. Neem de datums en de “50% van de limieten” als momentopname: abonnementsvoorwaarden van AI-aanbieders veranderen snel.Wat betekent dit voor jouw praktijk? De les blijft dezelfde: bouw je werkprocessen waar mogelijk model-agnostisch, en toets continuïteit, datalocatie en exit-voorwaarden vóórdat je een vaste workflow op één aanbieder vastlegt. Een prijs- of pakketwijziging die je niet in de hand hebt, kan anders je businesscase omgooien.
Prompt van de week
Een prompt die aansluit op de contractreview van vandaag, en die de verificatie ingebouwd heeft. Hij komt uit onze promptbouwer en -leeromgeving LawPrompt en blijft ook los volledig bruikbaar:Hieronder staat een contractsclausule [plak een geanonimiseerde of voorbeeldclausule, zonder namen of herleidbare gegevens]. Toets haar tegen dit uitgangspunt: [beschrijf je standaard- of playbookregel in één zin, bijvoorbeeld 'aansprakelijkheid gemaximeerd op de contractwaarde']. Geef in een tabel: (1) wat de clausule feitelijk regelt, (2) waar zij afwijkt van mijn standaard, (3) een voorgestelde herformulering, en (4) een kolom 'zelf te controleren tegen wet of jurisprudentie: ja/nee'. Verzin geen wetsartikelen of ECLI's; markeer elke juridische verwijzing die je niet met zekerheid kunt plaatsen als 'NIET GEVERIFIEERD'.Waarom hij werkt: de tabelvorm dwingt het model tot expliciete, controleerbare uitspraken in plaats van een vloeiend verhaal, en de laatste kolom vangt hallucinaties af doordat elke onzekere verwijzing zichzelf aanmeldt. De prompt vraagt bovendien nooit om vertrouwelijke cliëntgegevens. Variatietip: draai hem om als rode-team-check: “Speel de wederpartij en zoek de voor mij ongunstigste lezing van deze clausule.”
Praktijktip AI-gebruik
Minimaliseer je data vóór de cloud-agent. Voordat je een cliëntcontract in een AI-agent zoals de Copilot Legal Agent zet, verwijder of vervang je de herleidbare gegevens (namen, KvK-nummers, en waar mogelijk bedragen) en controleer je waar en onder welk recht de verwerking plaatsvindt. Zo houd je een werkbaar document over terwijl de AI nooit ziet om wie het gaat. Voor dat vervangen gebruik je onze pseudonimiseringstool Pseudonymizer.eu, die de persoonsgegevens detecteert en je per categorie laat kiezen wat weg moet; controleer het resultaat altijd zelf, want de tool ondersteunt je maar vervangt geen juridische beoordeling.Regelgeving & toezicht (incl. rechtspraak)
De twee grote regelgevingsverhalen van deze week staan hierboven als hoofditem: de aflopende AI Act-klok (vandaag 18:00 de eerste-ondertekenaarslijst, 2 augustus de transparantieplicht, met de Digital Omnibus op 8 juli ondertekend maar nog niet in het Publicatieblad) en de drie EDPB-richtlijnen (anonimiseren, scraping voor generatieve AI en blockchain, in consultatie tot 30 oktober). Voor het overige was het rustig: de Autoriteit Persoonsgegevens zette naast de EDPB-melding geen nieuwe zelfstandige, gedateerde stap, en de lopende trajecten (algoritmeregister, DPIA-uitzonderingen) draaien ongewijzigd door. Ook de NOvA nam deze week geen nieuwe gedateerde AI-stap. In de rechtspraak verscheen geen nieuwe Nederlandse uitspraak over AI-gebruik of verzonnen jurisprudentie; een internationale recap van de database met inmiddels zo’n 120 gedocumenteerde hallucinatiezaken bevestigt vooral de al bekende beat.Citaat
“…that they had never even used ChatGPT or any AI tool in their life, immediately after producing a technical strategy for an organisation with $2B+ in revenue which was entirely centered around AI.”Nik Suresh, opgetekend door Simon Willison (19 juli 2026). Een strategie bouwen op een tool die je zelf nooit hebt aangeraakt is een rode vlag, ook in de advocatuur: eigen ervaring met het gereedschap gaat vooraf aan het beleid erover.
Vooruitblik
- Vandaag, 22 juli 2026, 18:00 (CET): uiterste inzending voor de eerste-ondertekenaarslijst van de transparantiecode (tekenen kan daarna nog).
- Rond 30 juli 2026: afgeleide uiterste OJ-publicatiedatum voor de Digital Omnibus om 2 augustus te halen (inschatting van juristen, geen officiële datum).
- 2 augustus 2026: GPAI-handhavingsbevoegdheden van de Commissie en toepassing van artikel 50 (transparantie), zolang de Omnibus niet is gepubliceerd.
- 30 oktober 2026: einde van de publieke consultatie over de EDPB-richtlijnen.
- Lopende actie (nog geldig t/m 31 juli): met de zomeractie op ons juridisch AI-platform LawBot Pro krijg je drie maanden gratis toegang tot onze pseudonimiseringstool Pseudonymizer.eu en onze AVG-proof dictatie- en transcriptietool Litic Speech. Iedereen die in juli LawBot Pro-gebruiker is of wordt, kan de actie tot en met 31 juli activeren. Goed om te weten: de prijzen van LawBot Pro zijn niet verhoogd en blijven voorlopig gelijk.